In de Middeleeuwen had een klooster pas aanzien als het de relikwieën van een officiële heilige had. Hildegard had dan ook heel slim deze plek (Rupertsberg) uitgekozen om haar klooster te bouwen. De heilige Rupert lag hier immers begraven. Relieken betekenden toeloop, inkomsten, giften en aanzien. In die zin had ze een streepje voor op de Dissibodenberg waarvan de patroon nooit officieel heilig verklaard is. Dat verklaart voor een deel ook de animositeit van de monniken. Bovendien lag de Rupertsberg veel strategischer aan de Rijn. Het logistieke centrum van de toenmalige wereld. Ze stond daar letterlijk op het marktplein van de christenheid en dat vanaf haar drieënvijftigste jaar.

Vanaf de Rochusberg zien we Bingen liggen en aan de overkant Eibingen waar Hildegard een tweede klooster gebouwd heeft. Het gebied is verklaard tot Unesco Werelderfgoed Mittelrheintal. De Dissibodenberg ligt zo’n vijftig kilometer stroomafwaarts (de Nahe). Meer in het verborgene. Op die afgelegen berg is ze gevormd tot  een meer contemplatief leven. De Rupertsberg daarentegen is het klooster waar Hildegard internationaal ging schitteren. Op de Dissibodenberg had ze slechts  lokale bekendheid.

We eten die middag bij de zusters van het heilig Kruis. Zij hebben een Hildegard-Forum gebouwd, alles in ronde vormen en met natuurmaterialen. Eén zuster vertelt ons na het eten over de discretio, een monastieke deugd bij Hildegard. Daar ik afgestudeerd ben op een interpretatie van Hildegard op de Regel van Benedictus, lig ik aan haar lippen.  Volgens haar is de discretio, de maat der dingen. Elke mens heeft een eigen individuele rechte maat voor alles. Als hij daarnaar leeft, is hij in orde, kosmisch. Het gaat hierbij niet om de middelmaat. We leven in deze tijd heel extreem, te veel of te weinig. In alles. Dat brengt onheil en chaos. Het gaat er om je eigen individuele rechte maat terug te vinden. Bij het Forum is een kruidentuin waar Daniëlle ons het een en ander uitlegt. De moeite meer dan waard!

De volgende morgen hebben we een rondleiding in het museum “am Strom”. Het museum ligt aan de Rijn in het stadje Bingen. Daar krijgen we een heel interessante uitleg van een gepassioneerde gids. Wat me treft zijn de twee maquettes van de Dissibodenberg en de Rupertsberg. Prachtig nagebouwd. De Dissibodenberg is een groot middeleeuws kloostercomplex met hospice, klausur en andere afdelingen. De vrouwen zitten duidelijk apart. Dit zal Hildegard als feministe “avant la lettre” er toe aangezet hebben om een eigen klooster te bouwen. Zonder mannelijke bemoeienis en vernederingen.

foto: maquette van het klooster op de Dissibodenberg in het museum “am Strom