“Dominee? Ik weet dat u gisteren nog bij papa bent geweest. Maar zou u morgen misschien nog eens kunnen gaan? Papa is zo onrustig. Hij is zo bang voor het laatste oordeel.” Natuurlijk beloof ik dat aan de dochter van Kees. Kees! Kanker! Terminaal!

Hij ligt nu op een eenpersoons kamer, waardoor wij in de intimiteit steeds goede, diepe gesprekken hebben. Heel zijn begrafenis hebben we samen geregeld. Dat ging heel goed, maar we hebben dan ook een goede pastorale relatie sinds hij en zijn vrouw een zeer ernstig auto-ongeluk kregen, waarna zijn vrouw nooit meer ‘de oude’ was geworden. Zij beiden kwamen uit een groot gereformeerd gezin en hadden weinigen verteld dat ze vrijzinnig waren geworden.

Die avond heb ik veel nagedacht over dit voor mij pastorale probleem. Ik zocht in mijn voorraadje ‘bijzondere’ kaarten, die ik bewaar voor ‘bijzondere’ mensen, om bij ‘bijzondere’ gelegenheden toe te sturen. Er was er een met de zegenbede van Sint Patrick. Die zou het worden! En op de lege kant schreef ik uit de bundel van Joh. de Heer:

Ik zie een poort wijd open staan, waardoor het licht komt stromen.
Van ‘t kruis waar ‘k vrijlijk heen mag gaan, om vrede te bekomen.
Genade Gods! Zo rijk en vrij! Die poort staat open ook voor mij.

De andere morgen stap ik zijn kamer binnen. Hij lag een brief te lezen. We geven elkaar een kus en hij stopt de brief in zijn kastje, maar pakt hem er gelijk weer uit. “Hier!” zei hij, “jij bent ik en ik ben jij! Jij mag alles van me weten.” Het was eigenlijk een boekje dat een van zijn dochters samen met haar kinderen had gemaakt en waarin ze haar vader en de opa van de kinderen, bedankte voor alles wat hij voor hen betekende.

Toen wilde ik toch het hete hangijzer, het laatste oordeel, ter sprake brengen “Kees, ik ben gisteravond gebeld door een van je dochters en zij vertelde mij dat je bang bent. Bang voor het laatste oordeel.”

“Ja Janny, dat is zo. Ik ben bang, want ik ben niet altijd een brave jongen geweest.” En hij deed me zijn biecht.

Na zijn verhaal haalde ik de kaart uit mijn tas en gaf hem die. Samen lazen we de woorden en in het bijzonder die van Joh. de Heer. Ik vertelde hem wat ik hier mee bedoelde.

“Kees, als vrijzinnige zit ik enorm met dat zoenbloed van Christus, die offergedachte. Ik zeg altijd: ‘Christus is niet voor mijn zonden gestorven, maar wel om mijn zonden aan de kaak te stellen. En dat doe jij nu toch ook? Nu je me vertelt over je verleden? Bekijk het eens als volgt. Christus bad voor de soldaten onder het kruis: ‘Vader, vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen.’ Aan de moordenaar die naast hem hing, beloofde Christus: ‘Heden zult ge met mij in het paradijs zijn.’ Zou hij dan voor Kees daar dan geen plaatsje hebben?”

We huilden. En hij vroeg: “Wil je dit ook inlassen in je overdenking bij mijn begrafenis?”

Het werd een bijzondere uitvaartdienst met liefde en warmte doorweven.

Janny Broström

Janny Broström-Bruin is sinds 1982 werkzaam voor de NPB en de Vereniging van Vrijzinnige Protestanten. Zij diende de gemeenten Sassenheim/Lisse, Leiden en Boskoop. Momenteel staat ze in de gemeenten Woubrugge/Nieuwveen en Zevenhuizen/Moerkapelle e.o. Al meer dan dertig jaar verzorgt zij godsdienstonderwijs op openbare basisscholen.

Dit artikel is één van de hoofdstukken uit het boek Geloven, zo kan het ook. Vrijzinnige visies op theologische thema's (uitg. Skandalon).