Remonstrants heilig
Remonstranten kunnen dat wel. Op hun eigen manier. Niet middels een ingewikkeld, tijdverslindend en geldrovend proces, maar ‘gewoon’, omdat zij - of een aantal onder hen - iemand heilig vinden. Grappig: dus toch een vorm van heilig verkláring. 

Immers, de mensen die in het boek voorbij gaan, achten zichzelf helemaal niet heilig. Gewone mensen dus. Maar eigenlijk toch ook weer niet zó gewoon. Het gaat over ‘gewone’ mensen die buitengewone dingen doen. Inspirerende dingen. Moeder Teresa komt voorbij. Nelson Mandela, Abbé Pierre, Albert Schweitzer, Pater Joseph Wresinski, uitvinder van de term ‘Vierde Wereld’ en grondlegger van de ‘Aide à  Toute Détresse’,  natuurlijk Frère Roger. Maar ook iemand als Franciscus van Assisi uit de 13e eeuw. Zij worden aan de lezer voorgesteld in korte, gemakkelijk leesbare presentaties. 

Daarnaast passeren de revue: medewerkers en mensen die de door hen op gang gebrachte bewegingen voortzetten. Vooral die mensen uit de tweede of nog latere generaties blijken gewone mensen. Het hadden bij wijze van spreken een van mijn broers of zussen kunnen zijn. Zij komen zelf aan het woord in uitvoerige interviews. Juist daar blijkt hoeveel buitengewoons er schuil gaat in het gewone. Ook als het gaat over diepzinnige levenswijsheid. Eén voorbeeld om u lekker te maken: ‘Ik ontdekte dat degenen die het meest met God vechten het dichtst bij God staan en niet – wat ik altijd dacht – het verst bij Hem vandaan.’

‘Gewoon’ een inspirerend boek dus. 
Het boek is voorzien van een ruime inleiding en een uitvoerig nawoord waarin de makers zich verantwoorden voor de keuze van het woord ‘heilig’. Opvallend is de integere toon. De eerbied. Namijmerend valt mij op dat ‘heilig’ voor de makers veel te maken heeft met ‘medemenselijk’. Keuze voor de armen en minder bedeelden. Daarin zijn zij zeer evangelisch. 

Toch kan ik het als katholiek niet laten deze opvatting te leggen naast de opvattingen van heiligheid die er in onze traditie bestaan. ‘De’ heiligen bij uitstek in de katholieke traditie zijn de martelaren, degenen die Jezus navolgen doordat ze hun leven gaven voor het evangelie. Zij ontbreken in dit boek. Vervolgens nemen onder de heiligen ook de bidders een belangrijke plaats in. Nu is gebed bepaald niet afwezig onder de mensen die in dit boek aan de orde komen. We denken aan Franciscus, weer Frère Roger, Moeder Teresa. Maar toch: de bijna exclusieve toewijding aan gebed, zoals de woestijnmonniken, kluizenaars en contemplatieve kloosterlingen dat deden en doen, en de betekenis daarvan…? Of wat te denken van geldschieters en sponsors. In de middeleeuwen waren dat landheren en edelvrouwen die op hun landgoed kerken, kloosters en kapellen stichtten als steunpunten van christelijke beschaving. Tegenwoordig zijn dat de ‘gewone’ gelovigen in alle christelijke kerken die middels collectes over de hele wereld enorm veel goeds tot stand hebben gebracht…

Terwijl ik zo voor me uit mijmer besef ik dat ik precies doe wat het boek hoopt. Kijk eens om je heen om te zien of er in je eigen omgeving geen ‘gewone’ mensen zitten die bij nader inzien heiligheid in zich dragen. En ikzelf? In hoeverre zou ik zelf vallen onder de termen van dit boek? Kortom een inderdaad inspirerend boek over en voor ‘gewone’ mensen die naar meer verlangen dan het gewone.

Dries van den Akker s.j.
Pater-Jezuïet in Delft

Bert Dicou & Sigrid Coenradie, Heilig. Gewoon nu. Meinema, 2012. 176 bladzijden. 
Prijs € 18,50. ISBN 978 90 211 4307 1

Bron: Adrem Februari 2012